LinkedIn'de bir hesap ele geçirildiğinde kaybedilen şey çoğu zaman bir profil değil, bir kurumun işe alım kapısı oluyor. Profesyonel ağdaki bir hesap, sahibinin adına teklif verebilen, adaydan belge isteyebilen ve o belgeyi kendi kutusunda biriktirebilen bir araçtır. Bu yüzden aynı olay iki farklı insan için iki farklı felaket demek: aday için parasını ve kimlik belgesini kaybetmek, işveren için kendi adına yapılmış bir dolandırıcılığın muhatabı olmak. Aşağıdaki metin ikisini birlikte ele alıyor, çünkü ikisi aynı zincirin iki ucu. Bütün adımlar sahiplik kanıtına, platformun kendi kurtarma ve bildirim yollarına ve yazılı yetkiye dayanıyor; hiçbiri bir hesaba izinsiz girmeyi ya da bir profile gizlice erişmeyi gerektirmiyor. Yazıdaki sayıların tamamı varsayımıyla birlikte veriliyor ve hepsi bu metinde hesaplandı.
İki okuma biçimi var ve ikisi de yanlış. Birincisi olayı "şifre değiştir, iki adımlı doğrulamayı aç" cümlesine indirgemek: bu, kilitli kapıyı değiştirip açık pencereyi bırakmaya benziyor, çünkü kurumsal tarafta asıl kapı sayfa yöneticiliği ve işe alım kutusu oluyor. İkincisi olayı bir hukuk dosyasına indirgemek: doğru maddeleri yazmak, saldırganın bir sonraki hafta yeni bir hesapla aynı zinciri kurmasını engellemiyor. Bu yazı üçüncü yolu deniyor: hangi olayın içinde olduğunuzu ayırt etmek, o olayın ekonomisini hesaplamak ve savunmayı o ekonomiye göre kurmak.
LinkedIn'de çalınan şey hesap değil, profesyonel kimlik
Bir sosyal ağda hesap sahibi olmak, bir kitleye erişim demek. Profesyonel ağda hesap sahibi olmak ise bir kurum adına konuşma yetkisi izlenimi demek. Fark küçük görünüyor ama sonucu büyük: takipçi kitlesi bir yayın izleyicisi değil, işe alım kararı veren ya da iş arayan insanlar. Bir "İnsan Kaynakları Müdürü" profilinden gelen mesaj, aynı cümlenin tanımadığınız bir adresten gelmesinden tamamen farklı okunuyor. Saldırganın satın aldığı şey de tam olarak bu okuma farkı.

Uzaktan İzleme Teklifleri
Sphnix ile başlayın ve mSpy ile Eyezy'yi karşılaştırın.
Bu yüzden profesyonel ağdaki bir hesabın değeri takipçi sayısıyla değil, o hesabın kaç kişiyi bağlayıcı biçimde ikna edebildiğiyle ölçülüyor. Bir işe alım uzmanının 2.800 bağlantısı, kendisine güvenen 2.800 kişi demek; o kişilerin bir kısmı o uzmanın imzasıyla gelen bir teklifi şirketin teklifi sanıyor. Aşağıdaki tablo, hangi varlığın kime ulaştığını ve o erişimin neye dönüştüğünü gösteriyor.
| Varlık | Kime ulaşır | Ele geçirildiğinde ne olur | Bunu kim fark eder |
|---|---|---|---|
| Kişisel profil | Bağlantılar, takipçiler, profil aramasında çıkan adaylar | Adınıza teklif, adınıza özür, adınıza yatırım veya bağış çağrısı | Size mesaj atan tanıdıklar; genellikle sizden önce |
| Şirket sayfası yöneticiliği | Sayfayı takip eden herkes | Şirketin kendi imzasıyla sahte ilan, sahte kampanya, sahte duyuru | Adaylar ve müşteriler; şirket genellikle en son |
| İşe alım kutusu | Başvuran herkes; kutuya gelen CV ve kimlik belgeleri | Kişisel veri toplama, sahte mülakat daveti, zararlı ek gönderimi | Başvuran kişi garip bir ek açtığında; kurum çoğu zaman hiç |
| Sales Navigator veya Recruiter koltuğu | Arama geçmişi, kayıtlı hedef listesi, mesaj kredisi | Rakip için hazır müşteri listesi; şirket adına ikna edici mesaj | Faturalama ve kullanım raporu; aylar sonra |
| Reklam hesabı | Kayıtlı kart, harcama yetkisi | Kendi kampanyasına harcama, marka adıyla sahte landing sayfası | Kart ekstresi; ilk dönemde |
Dördüncü satır en az konuşulan ve en pahalı olan. Bir koltuk çalındığında saldırganın eline geçen şey yalnızca mesaj atma hakkı değil, şirketin aylar içinde biriktirdiği hedef listesi oluyor: kimi aradığınız, kime teklif götürdüğünüz, kimin cevap verdiği. Bu liste bir ticari sırdır ve bir kez kopyalandığında geri alınamaz; koltuk geri alınsa bile kopya dışarıda kalır. Aynı mantık işe alım kutusu için de geçerli, orada kopyalanan şey adayların kimlik belgeleri oluyor.
Dört ayrı olay, dört ayrı prosedür
"LinkedIn hesabım çalındı" cümlesi en az dört farklı olayı anlatıyor ve dördünün ilk adımı aynı değil. Yanlış prosedürü seçmek zaman kaybettirmiyor yalnızca; doğru prosedürün ihtiyaç duyduğu kanıtı da tüketiyor. Ele geçirilmiş bir hesap için taklit profil bildirimini çalıştırmak dosyayı yanlış kuyruğa sokuyor; adınıza açılmış taklit bir profil için kendi şifrenizi değiştirmek hiçbir şeyi değiştirmiyor, çünkü saldırganın sizin hesabınızla ilgisi yok.
| Belirti | Gerçekte ne oldu | İlk doğru adım | Yanlış adımın bedeli |
|---|---|---|---|
| Şifreniz çalışmıyor, e-posta veya telefon değişikliği bildirimi geldi, sizin yazmadığınız paylaşımlar var | Kendi profiliniz ele geçirildi | Önce bağlı posta kutusunu güvene alın, sonra açık oturumları kapatın | Kutuyu bırakıp şifre sıfırlamak, yeni şifreyi saldırgana teslim eder |
| Sayfadan sizin haberiniz olmayan ilanlar çıkıyor, yönetici listesinde tanımadığınız isim var | Şirket sayfasının yöneticiliği devralındı | Sayfa yönetimini platformun kurumsal doğrulama yoluyla geri isteyin, ilanların yayınını durdurun | Kişisel şifre değiştirmek sayfaya erişimi kesmez |
| Sizi tanıyanlar "sen mi yazdın" diye soruyor; profilde adınız ve fotoğrafınız var ama hesap sizin değil | Adınıza taklit profil açıldı | Taklit profili kanıtıyla bildirin, kişilik hakkı ve içerik kaldırma yolunu işletin | Kendi hesabınızı kapatmak taklit profili tek başına bırakır |
| Hesabınız sağlam ama size iş teklifi geliyor ve karşı taraf giderek daha çok belge ve para istiyor | Sizin hesabınıza saldırı yok; zincir sizin üzerinizden yürüyor | Ödemeyi kesin, belge paylaşımını durdurun, ilanı ve profili bildirin | Şifre değiştirmek zinciri durdurmaz, çünkü saldırgan sizin hesabınızı kullanmıyor |
Dördüncü satırdaki olay en sık görülen ve en az anlaşılan. Kurbanın hesabında hiçbir anormallik yok; saldırgan gerçek bir şirketin adını, gerçek bir ilanın metnini ve kendi açtığı bir profili kullanıyor. Bu yüzden "hesabımı kontrol ettim, sorun yok" cevabı doğru ama işe yaramıyor: kontrol edilmesi gereken şey kendi hesabınız değil, karşınızdaki iddianın doğrulanabilir olup olmadığı.
Sahte işe alım zinciri: altı aşama ve her aşamanın bıraktığı iz
Zincir tesadüfi değil, sıralı. Her aşama bir sonrakinin malzemesini üretiyor ve her aşamanın durdurulabileceği belirli bir yeri var. Aşamaları bilmek, "dolandırıcılık mı değil mi" sorusunu "hangi aşamadayım" sorusuna çeviriyor; ikincisi cevaplanabilir bir soru.
| Aşama | Ne yapılır | Geride bıraktığı iz | Durdurma noktası |
|---|---|---|---|
| 1. Hedef seçimi | İş aradığını yazan gönderiler, yeni mezun listeleri, açık pozisyon paylaşanlar taranır | Kısa sürede çok sayıda bağlantı isteği; profil yeni, bağlantı sayısı düşük, geçmiş boş | Davet kabul edilmeden önce profilin yaşı ve ortak bağlantı sayısı kontrol edilir |
| 2. Kimlik inşası | Gerçek bir şirketin adı ve logosu alınır, ilan metni şirketin kariyer sayfasından kopyalanır, iletişim adresi ücretsiz posta hizmetine kurulur | Alan adı uyuşmazlığı; ilanın şirketin kendi sitesinde bulunmaması; aynı metnin başka şirket adıyla dolaşması | Alan adı ve kariyer sayfası kontrolü: iki dakika, zinciri burada keser |
| 3. Güven kurma | Kısa bir görüşme, hazır bir sesli mesaj, sözleşme görünümlü bir dosya; süreç hızlandırılır | Görüşmede kamera kapalı, şirket içinden tanık yok, sözleşmede unvan ile imza sahibi uyuşmuyor | Görüntülü görüşme ve şirketin kendi numarasından geri arama talebi |
| 4. Ücret talebi | Ekipman, sigorta, eğitim, vergi ön ödemesi ya da kargo bedeli istenir; gerekçe her zaman işe başlamadan önce yapılması gereken bir işlemdir | Hesap sahibi şirket değil gerçek kişi; ödeme kripto, havale veya kurye ile istenir | Para talebi: sıfır tolerans, bu aşamada durmak yeterli |
| 5. İkinci dalga | Adaya hesabına gelen parayı başka hesaba aktarma görevi verilir; ya da kimlik fotokopisi, banka bilgisi, selfie istenir | Adayın hesabına tanımadığı kişilerden para girişi; talimat veren kişinin kimliğinin doğrulanamaması | Para transferi görevi teklif edildiği an: bu noktadan sonra aday fail konumuna geçer |
| 6. Kapanış | İletişim kesilir, profil kapatılır veya adı değiştirilir | Mesaj geçmişi silinir; kalan tek iz ekran görüntüsü ve ödeme kaydıdır | Kapanıştan sonra tek yol kayıt: tarih, saat, profil adresi, ödeme dekontu |
Bu zincirin neden kendini finanse ettiğini görmek için sayıya dökmek gerekiyor. Aşağıdaki hesap bir model: her oran bir varsayım ve varsayımlar birlikte veriliyor, çünkü tek bir sayıyı kesin göstermek burada mümkün değil.
On iki hesap haftada yüz bağlantı isteği gönderebiliyor: haftada 1.200 davet. Davetlerin yüzde 22'si kabul edilse 264 bağlantı çıkıyor. Bu bağlantıların yüzde 35'i mesaja cevap verdiğinde 92 görüşme başlıyor. Görüşmelerin yüzde 18'i ödeme aşamasına geliyor: haftada 16,6 kişi. Kişi başı ortalama talep 2.750 TL olduğunda haftalık hasılat 45.738 TL, yirmi altı haftada 1.189.188 TL ediyor. Bu hesabın önemli tarafı büyüklüğü değil dengesi: bir haftalık hasılat, kapatılan hesapların yerine yenisini açmanın maliyetinin kat kat üstünde. Görmezden gelin tavsiyesi bu yüzden yetmiyor; zincirin iktisadı, bildirimlerin hızından bağımsız olarak kendini yeniden üretiyor.
Zincirin ölçeği hakkında üç dış gözlem bu modeli destekliyor. Platformun kendi araştırmasına göre şüpheli iş tekliflerinin yüzde 90'ı görüşmeyi platform dışına, WhatsApp veya Telegram gibi bir uygulamaya taşımaya çalışıyor; başvuranların yüzde 72'si artık ilanın gerçek olup olmadığını kontrol ediyor ve Z kuşağı rastgele gelen teklifleri sorgulamakta önceki kuşaklara göre yüzde 30 daha az ihtimal gösteriyor. Şikayetvar'ın Nisan 2025'te kamuoyuna aktardığı verilere göre evde paketleme benzeri ek iş vaatleriyle ilgili şikayet sayısı 33 bini aşmış durumda. Üç sayı birlikte şunu söylüyor: teklifin platform dışına taşınması bir istisna değil, yöntemin kendisi.
Adayın altı kontrolü ve bu kontrollerin bedeli
Bir adayın elinde saldırganı yakalayacak bir yetki yok; sadece soru sorma hakkı var. Kontroller bu yüzden kanıtla değil ele mantığıyla kurulmalı: her kontrol bir iddiayı test edilebilir hale getiriyor ve test edilemeyen iddia zaten cevabını vermiş oluyor. Aşağıdaki altı kontrol, sırayla ve birlikte uygulandığında işe yarıyor; tek başına hiçbiri yeterli değil.
| Kontrol | Neyi eler | Ölçülen süre | Yanıltıcı olabileceği durum |
|---|---|---|---|
| 1. Gönderen alan adı, şirketin gerçek alan adıyla aynı mı | Ücretsiz posta adresinden gelen tekliflerin tamamını | 1 dakika | Şirket gerçekten bir alt alan adı veya işe alım platformu kullanıyor olabilir |
| 2. İlan, şirketin kendi kariyer sayfasında yayında mı | Kopyalanmış ilan metinlerini ve hayali pozisyonları | 2 dakika | İlan kariyer sayfasına hiç girmemiş, yalnızca ajans üzerinden yürüyor olabilir |
| 3. Görüşme görüntülü mü, karşıda birden fazla şirket çalışanı var mı | Tamamen hayali kurumları ve tek kişilik, kamerasız süreçleri | Görüşme süresi | Gerçek bir ilk görüşme de tek kişiyle ve kısa olabilir |
| 4. İşe alım uzmanının profili ne zamandır şirkette, ortak bağlantı var mı | Yeni açılmış, geçmişi boş, ortak bağlantısı olmayan profilleri | 2 dakika | Gerçek bir uzman da yeni işe başlamış ve az bağlantılı olabilir |
| 5. Para, ekipman bedeli, sigorta primi veya kripto talebi var mı | Zincirin tamamını: bu aşama zincirin kalbi | 0 dakika | Yanıltıcı değil; kurumsal işe alımda adaydan ücret alınmaz |
| 6. Sözleşme ve sosyal güvenlik kaydı işe başlamadan önce teyit edildi mi | Belge üzerinden yürüyen sahte istihdamı | 1 iş günü | Kayıt işe girişte yapılır; bu kontrol zaman ister |
Kontrollerin gerçek değeri, ne kadarını yakaladığı kadar ne kadarını yanlış elediğiyle ölçülüyor. Bunu hesaplamak için dört kontrolü ele alalım: alan adı eşleşmesi, kariyer sayfasında yayın, görüntülü ve tanıklı görüşme, profilin geçmişi. Şüpheli bir teklifin bu dördünü birlikte geçme ihtimalini 0,55 x 0,60 x 0,45 x 0,50 = 0,0743 varsayalım; gerçek bir teklifin dördünü birlikte geçme ihtimalini 0,92 x 0,85 x 0,95 x 0,90 = 0,6686. Rastgele gelen bir teklifin sahte olma olasılığını altmışta bir, yani yüzde 1,67 alırsak, dört kontrolün hepsini geçen bir teklifin sahte olma olasılığı yüzde 0,188'e düşüyor. Yani kontroller sahtelik olasılığını 8,9 kat azaltıyor; buna karşılık gerçek tekliflerin yüzde 33,1'ini de eliyor. Bu, kontrollerin işe yaramadığı anlamına gelmiyor, sınırının ne olduğunu söylüyor: dört kontrol bir kanıt değil, bir eleme. Kalan yüzde 0,188'i kapatan şey para talebinin sıfır toleransla reddedilmesi ve sosyal güvenlik kaydının teyidi.
Hesaba hiç girmeyen ama pratikte en çok işe yarayan kontrol beşinci sıradaki. Adaydan ücret istenmesi, kurumsal işe alımda ekipman, eğitim, sigorta veya kargo bedelinin adaya yüklenmemesi kuralına dayanıyor; bu talebin kendisi diğer bütün kontrollerin sonucundan bağımsız olarak zinciri bitirmeye yetiyor. Beşinci kontrolü uygulayan bir aday, diğer dört kontrolü hiç yapmadan da parasını koruyabiliyor. Bu yüzden sıralamayı süreye göre değil bedele göre kurmak gerekiyor: en ucuz kontrol önce. Hesabınızın gerçekten ele geçirildiğini düşünüyorsanız izlenecek sıra farklı; bunun için ele geçirilmiş hesap kurtarma rehberi ayrı bir yol haritası veriyor.
İşveren tarafı: şirket sayfasında yetki sızıntısı
Şirket sayfasında hesap ele geçirme çoğu zaman bir saldırıyla değil, bir yetkiyle başlıyor. Sayfa yöneticiliği bir rol listesidir ve o listede kalan her isim, ayrıldıktan sonra da kapıyı açık tutuyor. Pratikte en sık görülen senaryo şu: bir çalışan işten ayrılıyor, kurumsal e-postası kapatılıyor, ama sayfadaki yöneticilik yetkisi kaldırılmıyor; hesap bir süre sonra yeniden kullanılıyor ya da o çalışanın kişisel hesabı ele geçiriliyor ve sayfa o rolden yönetilmeye devam ediyor. Dışarıdan bakıldığında bu bir saldırı gibi görünmüyor, çünkü teknik olarak yetkili bir kullanıcı işlem yapıyor.
| Rol | Ne yapabilir | Ayrılan çalışanda kalırsa risk | Kaldırma sırası |
|---|---|---|---|
| Süper yönetici | Yönetici ekleme ve çıkarma, sayfa ayarları, bütün içerik | Sayfanın tamamını devralabilir; diğer yöneticileri kendi dışında temizleyebilir | 1 |
| İçerik yöneticisi | Gönderi, ilan ve yorum yanıtı; şirket imzasıyla yayın | Şirket adına sahte ilan yayınlayabilir; adaylar bunu işverenin kendi sözü sanır | 2 |
| Analist | Sayfa istatistikleri, kitle verisi, ziyaretçi demografisi | Rekabet analizi için yeterli veri; doğrudan yayın yapamaz | 3 |
| Küratör | Başka hesapların gönderilerini sayfada öne çıkarma | Kendi hesabının içeriğini şirket sayfasında görünür kılabilir | 4 |
| Form yöneticisi | Lead formu yanıtları ve iletişim bilgileri | Aday ve müşteri listesini dışarı çıkarabilir | 5 |
Yetki sızıntısının ölçüsü abartılı değil. Üç yıl içinde yedi yöneticisi olan bir sayfada üç kişinin ayrıldığını ve bunlardan ikisinin yetkisinin kaldırılmadığını varsayalım: ayrılanların oranı yüzde 42,9, hâlâ yetkili olanların oranı yüzde 28,6. Yani sayfanın yönetici listesinin neredeyse üçte biri, artık şirkette çalışmayan hesaplardan oluşuyor. Bu hesaplardan biri ele geçirildiğinde saldırganın yapması gereken hiçbir şey yok: var olan bir yetkiyi kullanıyor ve şirketin kendi imzasıyla konuşuyor. Savunmanın ilk adımı bu yüzden teknik değil idari: yönetici listesini bir envanter olarak tutmak, ayrılış sürecine sayfa yetkisinin kaldırılmasını eklemek ve üç ayda bir listeyi gözden geçirmek.
Sayfa devralındığında hasar aralığı
Sayfa yöneticiliği devralındığında hasar, saldırganın ne kadar süre görünmeden yayın yapabildiğiyle doğru orantılı. Bu süre genellikle saatlerle ölçülüyor, çünkü ilk fark eden şirket değil takipçi oluyor. Sayının nasıl büyüdüğünü görmek için 24.000 takipçili bir sayfa varsayalım: gönderi başına organik erişim yüzde 12 ise 2.880 kişi. Saldırgan altı saat içinde üç gönderi yayınlarsa 8.640 gösterim oluşuyor. Bu gösterimlerin yüzde 2'si sahte teklife başvurursa 173 başvuru çıkıyor. Başvuru başına ortalama 2.750 TL talep edildiğinde toplam maruz kalma 475.200 TL ediyor. Bu bir kayıp tahmini değil, bir maruz kalma hesabı: kaybın ne kadarının gerçekleştiği, adayların kaçının ödeme yaptığına bağlı.
| Varlık | Kaç kişiye ulaşır | Saldırganın eline ne geçer | Hangi kayıt kanıtlar |
|---|---|---|---|
| Sayfa gönderisi | 2.880 kişi (gönderi başına) | Şirketin imzasıyla kurulmuş güven | Gönderi zaman damgası, yayınlayan yönetici adı, yönetim kaydı |
| Yönetici listesi | Şirketin tamamı | Yeni yönetici ekleme yetkisi | Liste değişiklik kaydı ve bildirim e-postaları |
| İşe alım kutusu | Başvuran herkes | CV, kimlik belgesi, iletişim bilgisi | Kutu erişim kaydı, yönlendirme kuralı, oturum listesi |
| Reklam hesabı | Kampanya hedef kitlesi | Bütçe ve marka adıyla sahte landing sayfası | Kart ekstresi, kampanya oluşturma kaydı |
| Form yanıtları | Formu dolduran herkes | Aday ve müşteri listesi | Form indirme kaydı, yönetici bazlı erişim |
Bu tablonun sağ kolonu kurtarma sürecinin gerçek malzemesi. Platformun kurtarma ekibi sizden ne olduğunu değil neyi kanıtlayabildiğinizi istiyor; bu yüzden olay anında yapılacak en pahalı hata kanıtı temizlemek. Sahte gönderiyi silmek doğru tepki gibi görünüyor ama değişiklik kaydını da siliyor. Doğru sıra önce kaydetmek, sonra kaldırmak: ekran görüntüsünde tarih ve sayfa adresi görünecek biçimde gönderi metni, yayın saati ve yönetici adı birlikte.
Sales Navigator ve Recruiter koltukları: sessiz kayıp
Koltuklar, bir kurumun farkında olmadan kaybettiği en pahalı varlıklar arasında. Bir koltuk çalındığında hesap sahibi şifresini değiştirmiyor bile, çünkü koltuk kendi adına çalışmaya devam ediyor: mesajlar şirketin adından ve şirketin kredisiyle gidiyor. Saldırganın işini kolaylaştıran şey bu meşruiyet. Aşağıdaki hesap, koltuğun hem maliyetini hem de çalındığında neyin dışarı çıktığını birlikte gösteriyor. Rakamlar varsayım: yirmi koltuk, aylık koltuk bedeli 1.200 TL.
Yirmi koltuk, on iki ay, aylık 1.200 TL: yıllık 288.000 TL ve 240 koltuk-ay. Koltukların yüzde 30'u atıl duruyorsa 86.400 TL hiç kullanılmadan ödeniyor. Koltuk başına ayda 50 mesaj kredisi hesaba katılırsa yılda 12.000 mesaj ediyor; yüzde 10 yanıt oranıyla 1.200, yüzde 25 ile 3.000 gerçek görüşme demek. Bu durumda görüşme başına maliyet 240 TL ile 96 TL arasında değişiyor. Aynı hesabı bir saldırgan için yaptığınızda tablo tersine dönüyor: çalınmış bir koltuk, ayda 50 mesajı ve şirketin biriktirdiği hedef listesini sıfır maliyetle kullanıyor. Üç ay boyunca fark edilmeyen bir koltuk 150 mesajlık bir kampanya demek.
| Koltuk türü | Neye erişir | Çalındığında neyi götürür | Tespit izi |
|---|---|---|---|
| Satış koltuğu | Arama filtreleri, kayıtlı lead listesi, mesaj kredisi | Hedef müşteri listesi, ilişki geçmişi, fiyat notları | Mesaj gönderim kaydı, kayıtlı liste değişiklikleri |
| İşe alım koltuğu | Aday veritabanı, InMail kredisi, ilan yayınlama | Aday havuzu, maaş beklentisi notları, mülakat yorumları | İlan yayın kaydı, aday görüntüleme geçmişi |
| Kurumsal yönetici koltuğu | Faturalama, kullanıcı yönetimi, sözleşme | Yeni kullanıcı açma, fatura bilgisi, sözleşme şartları | Kullanıcı listesi değişikliği, fatura adresi değişikliği |
Koltuk kaybının tespiti, hesap kaybının tespitinden daha zor çünkü olağan kullanım ile kötüye kullanım aynı görünüyor. Ayrımı yapan şey kullanım kaydı: mesaj gönderim saatleri, kayıtlı listenin kopyalanma aralığı ve oturum açan cihazlar. Bu üç kaydı aylık olarak gözden geçirmek, koltuğun sessizce kaybolduğu süreyi aylardan günlere indiriyor.
İşe alım kutusu bir CV arşividir ve bir veri sorumluluğudur
İşe alım kutusu, şirketin en çok kişisel veri biriktiren ve en az sahiplenilen kutusu. Her başvuru bir CV, çoğu zaman bir kimlik fotokopisi, bazen bir maaş bordrosu ve sağlık raporu demek. Yılda 4.800 başvuru alan bir şirkette bu, iş günü başına 19,2 belge; CV başına 1,2 megabayt varsayımıyla yılda 5,62 gigabayt. Bu hacim, kutuyu bir arşive çeviriyor; arşiv de bir veri sorumluluğu. 6698 sayılı Kanun'un 4. maddesi verinin amaç için gerekli olanla sınırlı tutulmasını, 12. maddesi teknik ve idari tedbirleri zorunlu kılıyor. Kutuda kalan her fazla belge, ihlal anında bildirim yükünü de büyütüyor.
Bildirim yükünü hesaplamak, saklama kararını kolaylaştırıyor. 4.800 kişinin her birine ayrı ayrı ulaşmak, kişi başı üç dakika ile 240 saat ediyor; sekiz saatlik iş günü üzerinden 30 iş günü. Yani bir veri ihlalinde ortaya çıkan iş, veriyi korumakla değil, veriyi tutmuş olmakla ilgili: hiç alınmamış bir kimlik fotokopisi bildirim listesine hiç girmez. Bu yüzden işe alım kutusunda en etkili güvenlik önlemi bir şifre politikası değil, bir saklama takvimi. Teknik tarafın ayrıntısı için KVKK teknik tedbirler ve kanıt rehberi, kutunun kendisinin korunması için kurumsal e-posta güvenliği denetimi tamamlayıcı okuma.
| Veri kalemi | Neden tutuluyor | Ne kadar tutulmalı | Tutulmazsa kazanılan |
|---|---|---|---|
| CV ve özgeçmiş | Değerlendirme | İşe alım süreci bitinceye kadar; havuz için açık rıza varsa süre sınırıyla | Binlerce kişilik bildirim listesinden çıkma |
| Kimlik fotokopisi | İşe giriş işlemleri | Yalnızca işe alınan aday için, işe girişte | En yüksek riskli belge kaleminin tamamen çıkması |
| Maaş bordrosu ve banka bilgisi | Ödeme | Yalnızca işe alınan aday için, mevzuatın istediği süre | Mali veri ihlalinin kapsam dışı kalması |
| Sağlık raporu | İşe uygunluk | Özel nitelikli veri: ayrı saklama, en kısa süre | Özel nitelikli veri ihlalinin önlenmesi |
| Mülakat notları | Değerlendirme kaydı | Karar kesinleşinceye kadar | Kişisel yorumların yıllarca taşınmaması |
Profil ele geçirildiğinde ilk saatlerin sırası
Kendi profiliniz ele geçirildiğinde yapılacak işlemlerin doğru bir sırası var ve o sıra, hangi hesabın hangi hesaba açtığı kapıya göre kuruluyor. Kurtarma akışının kendisi bir sıra önerir; ama pratikte en sık yapılan hata parola sıfırlamayı ilk adım sanmak. Profil ele geçirildiğinde saldırgan genellikle kurtarma e-posta adresini ve telefon numarasını değiştirmiş oluyor; bu durumda parola sıfırlama bağlantısı saldırganın kutusuna gidiyor. İlk adım her zaman posta kutusu, çünkü platformun gönderdiği bütün kurtarma bağlantıları oradan geçiyor. Kutu sizde değilse önce kutuyu geri alacaksınız; kutu sizdeyse ilk iş oturumları kapatmak, çünkü saldırganın açık oturumu varsa yeni parola da işe yaramıyor.
| Sıra | İşlem | Neden bu sırada | Tipik süre |
|---|---|---|---|
| 1 | Profilin bağlı olduğu posta kutusunu güvene alın | Bütün kurtarma bağlantıları ve doğrulama kodları oraya gidiyor | 10-30 dakika |
| 2 | Açık oturumları kapatın | Parola değişse de açık oturum çalışmaya devam eder | 2 dakika |
| 3 | Parolayı değiştirin, benzersiz ve uzun bir parola seçin | Tekrar kullanılan parola, bilinen bir sızıntıyla yeniden açılır | 3 dakika |
| 4 | Kurtarma e-posta ve telefon bilgisini kontrol edin | Saldırganın eklediği adres veya numara varsa kaldırılmadan diğer adımlar anlamsız | 5 dakika |
| 5 | İki adımlı doğrulamayı uygulama tabanlı yönteme taşıyın | SMS tabanlı kod, hat devralmaya karşı zayıf | 5 dakika |
| 6 | Bağlı uygulamaları ve üçüncü taraf erişimlerini gözden geçirin | Bir kez izin verilen uygulama, parola değişse de erişir | 10 dakika |
| 7 | Sayfa yöneticiliklerini ve reklam hesaplarını kontrol edin | Profil geri alınsa bile sayfa yetkisi ayrı bir kapı | 10 dakika |
| 8 | Bağlantılarınıza tek bir uyarı gönderin | Ele geçirilme süresince giden mesajlar sizin adınıza okunuyor | 5 dakika |
Beşinci adım, telefon hattı üzerinden yürüyen saldırıların neden ayrı ele alınması gerektiğini açıklıyor: hat devralındığında SMS ile gelen her kod saldırgana gidiyor, bu yüzden iki adımlı doğrulama varken bile hesap açılabiliyor. Hattınızda beklenmedik bir sinyal kaybı, operatör mesajı ya da numara taşıma bildirimi olduysa önce hattı kontrol edin; ayrıntılı yol haritası SIM swap belirtileri ve kanıt rehberi yazısında. Aynı olayı başka bir platformda yaşıyorsanız sıra benzer, ama platformun kurtarma yolları farklı; X hesabı kurtarma rehberi bu farkı ayrıntılandırıyor.
Hesabı geri aldıktan sonraki 72 saat
Hesabı geri almak olayın sonu değil, temizliğin başlangıcı. Saldırganın hesapta kaldığı süre boyunca bıraktığı izler üç kategoriye ayrılıyor: sizin adınıza yapılmış yayınlar, sizin adınıza kurulmuş bağlantılar ve sizin adınıza verilmiş yetkiler. Üçünü de temizlemeden hesabı "güvende" saymak, kapıyı kilitleyip anahtarı paspasın altında bırakmaya benziyor. Aşağıdaki sekiz kalem, ortalama dokuzar dakikayla toplam 72 dakika sürüyor; yani bir buçuk saatlik bir iş, ama sırası karıştığında etkisiz kalıyor.
| Kalem | Ne aranır | Neden önemli | Süre |
|---|---|---|---|
| Gönderiler ve makaleler | Sizin yazmadığınız paylaşımlar, yorumlar, beğeniler | Kaldırılmayan bir gönderi, aylar sonra bile sizin sözünüz sayılıyor | 10 dakika |
| Giden mesajlar | Saldırganın yazdığı kişiler ve gönderdiği dosyalar | Zararlı bağlantı gönderilmiş olabilir; alıcıların uyarılması gerekiyor | 15 dakika |
| Yeni bağlantılar | Olay penceresinde eklenen hesaplar | Saldırganın ağı sizin profiliniz üzerinden büyümüş olabilir | 10 dakika |
| Profil alanları | Unvan, hakkında, iletişim bilgisi, web sitesi bağlantısı | Değiştirilmiş bir bağlantı, profilinizi bir dolandırıcılık sayfasına yönlendirir | 5 dakika |
| Sayfa yöneticilikleri | Sizin adınıza eklenen sayfa rolleri | Profil temizliği sayfa yetkisini kaldırmaz | 10 dakika |
| Reklam ve faturalama | Kayıtlı kart, harcama geçmişi, kampanyalar | Kart bilgisi ve bütçe yetkisi ayrı bir zarar kalemi | 10 dakika |
| Kayıtlı listeler | Kaydedilen aramalar, kaydedilen profiller, lead listeleri | Kopyalanmış liste geri alınamaz ama yeni kopya engellenebilir | 7 dakika |
| Bağlı uygulamalar | Yeni izin verilmiş üçüncü taraf uygulamalar | İzin, parola değişikliğinden sonra da erişim demek | 5 dakika |
Temizliğin bir kuralı var: silmeden önce kaydet. Saldırganın yayınladığı sahte ilanı silmek doğru refleks gibi görünüyor, ama o ilan hem platform bildirimi hem olası bir adli süreç için kanıt. Ekran görüntüsünü sayfa adresi ve tarih görünecek biçimde alın, ödeme yapıldıysa dekontu saklayın, mesaj geçmişini dışa aktarın. Kayıt tamamlandıktan sonra silme sırası yukarıdaki tabloyla aynı; çünkü yayınları silmek, onlara bağlı bildirimleri ve yorumları da etkiliyor.
Taklit profil ve içerik kaldırma: hangi yol ne kadar sürüyor
Adınıza açılmış taklit bir profil, kendi hesabınızın sorunu değil; bu yüzden ilk refleks olan kendi parolanızı değiştirmek burada hiçbir şey yapmıyor. Yapılması gereken iki iş var ve ikisi paralel yürüyor: platformun taklit profil bildirimi ve hukuki kaldırma yolu. Platform bildirimi hızlı ama takdir yetkisi platformda; hukuki yol daha yavaş ama sonucu bağlayıcı. İkisini birlikte yürütmek, birinin reddedilmesi durumunda diğerinin elinizde kalmasını sağlıyor.
| Durum | Platform yolu | Hukuki yol | Beklenti |
|---|---|---|---|
| Adınız ve fotoğrafınızla açılmış taklit profil | Taklit profil bildirimi; kimlik doğrulaması istenebilir | Kişilik hakkı: TMK 24-25 kapsamında tespit ve men talebi | Platform tarafı günler, mahkeme tarafı aylar |
| Sizi taklit eden profil bir dolandırıcılık yürütüyor | Bildirim + dolandırıcılık kategorisi; ödeme bilgisi varsa ayrı bildirim | TCK 158/1-f kapsamında suç duyurusu; savcılık re'sen harekete geçer | Soruşturma açılması haftalar alabilir |
| Şirket adı ve logosuyla açılmış sahte sayfa veya profil | Marka ihlali bildirimi; ticari marka tescil belgesi ile | Marka hakkına tecavüz; haksız rekabet hükümleri | Tescil belgesi yoksa süreç uzar |
| Sizin adınıza açılmış profil bir sitede barındırılıyor | Site sağlayıcısına bildirim | 5651 sayılı Kanun md. 9: içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi | Karar çıktıktan sonra uygulama hızlı |
Uygulamada en çok işe yarayan malzeme, taklit profilin sizin profilinizle karıştırıldığını gösteren kanıt: iki profilin ekran görüntüsü, sizin profilinizin oluşturulma tarihi, taklit profilin mesajlarında kullandığı ödeme bilgisi ve mesajı alan kişilerin ifadeleri. Bu dört kalem, hem platform bildiriminde hem suç duyurusunda aynı işlevi görüyor. Kanıtı toplamadan profili şikayet etmek, çoğu zaman "yeterli bilgi yok" cevabıyla geri dönüyor.
Türkiye'de hukuki çerçeve: hangi fiil hangi madde
Türk hukukunda bu olaylar tek bir maddeye sığmıyor, çünkü aynı zincirde birden fazla fiil var: verinin ele geçirilmesi, verinin kaydedilmesi, dolandırıcılık ve bazen paranın aklanması. Hangi maddenin uygulanacağı, zincirin hangi halkasında durduğunuza göre değişiyor. Bu ayrım, mağdur için pratik bir anlam taşıyor: doğru maddeyi bilmek, doğru delili saklamak demek.
| Fiil | Madde | Yaptırım aralığı | Nasıl harekete geçer | Hangi kanıt gerekir |
|---|---|---|---|---|
| Bilişim sistemlerini kullanarak dolandırıcılık | TCK 158/1-f | 4 yıldan 10 yıla kadar hapis, adli para cezası | Re'sen; şikayet şart değil | Mesaj geçmişi, ödeme dekontu, ilanın sahte olduğunu gösteren kayıt |
| Kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme veya yayma | TCK 136/1 | 1 yıldan 4 yıla kadar hapis | Şikayete bağlı | Ele geçirilen verinin türü, nerede kullanıldığı, kopyanın kimde olduğu |
| Kişisel verileri hukuka aykırı olarak kaydetme | TCK 135/1 | 1 yıldan 3 yıla kadar hapis | Şikayete bağlı | CV, kimlik fotokopisi gibi kayıtların saldırganda bulunduğuna dair kanıt |
| Suç gelirinin aklanması | TCK 282 | 3 yıldan 7 yıla kadar hapis | Re'sen | Para transferi talimatı, hesap hareketleri, kurye zinciri |
| Suç işlemek amacıyla örgüt kurma veya üye olma | TCK 220 | Örgütün niteliğine göre değişir | Re'sen | Birden fazla hesabın aynı zincirde kullanıldığını gösteren kayıt |
| Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim | TCK 243 | Şikayete bağlı | Şikayet üzerine | Yetkisiz erişimin zamanı ve yöntemi |
| Kişilik hakkının ihlali | TMK 24-25 | Tespit, men, tazminat | Dava yoluyla | Taklit profilin sizinle karıştırıldığını gösteren kayıt |
| İçeriğin yayından çıkarılması | 5651 md. 9 | Erişimin engellenmesi veya içeriğin kaldırılması | Başvuru veya mahkeme kararı | İçeriğin adresi, ihlalin açık tarifi |
Bu tabloda en çok atlanan satır üçüncü ve dördüncü: adayın kimlik fotokopisini isteyen bir zincirde mağdur yalnızca parasını kaybetmiyor, kişisel verisi de kaydedilmiş oluyor. Bu iki fiil ayrı ayrı şikayet konusu yapılabiliyor ve ikisi de dolandırıcılık dosyasından bağımsız yürüyor. Suç duyurusunda fiili tek tek yazmak, dosyanın hangi madde üzerinden açıldığını belirliyor; tek bir "dolandırıldım" cümlesi, zincirin veri boyutunu görünmez kılıyor.
KVKK tarafı: ihlal bildirimi ve süre disiplini
6698 sayılı Kanun'un 12. maddesinin beşinci fıkrası, verilerin kanuni olmayan yollarla başkaları tarafından elde edilmesi halinde veri sorumlusunun bu durumu en kısa sürede ilgili kişiye ve Kurula bildirmesini öngörüyor. Maddede sabit bir saat yazmıyor; sabit süre, Kurulun 24 Ocak 2019 tarihli 2019/10 sayılı kararından geliyor: en kısa süre, ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren gecikmeksizin ve en geç 72 saat olarak yorumlanıyor. Aynı karar, bildirimin Kişisel Veri İhlal Bildirim Formu ile yapılmasını ve 72 saat içinde bildirim yapılamadıysa gecikmenin gerekçesinin de bildirimle birlikte açıklanmasını istiyor. Yani süre disiplini, bir sayaç değil bir gerekçe disiplini: gecikmenin nedenini yazabilecek bir kayıt tutulmuşsa süre tartışması savunulabilir hale geliyor.
Bildirimin yayın tarafında da yeni bir sınır var. Kurulun 25 Aralık 2025 tarihli ve 2025/2451 sayılı kararı, veri ihlali bildirimlerinin belirli bir süreyle ilan edilmesini ve bu sürenin 60 günle sınırlı olmasını, ilgili kişilere daha kısa sürede bildirim yapıldığının tevsik edilmesi halinde ilanın kaldırılmasını öngörüyor. Bu, ihlal bildirimini bir kerelik işlem olmaktan çıkarıp bir süreç haline getiriyor: bildirim, ilan, tevsik ve kaldırma. Aşağıdaki tablo, bir işe alım kutusu ihlalinde hangi kalemin hangi yükümlülüğü tetiklediğini gösteriyor.
| Kalem | Yükümlülük | Dayanak | Pratik sonuç |
|---|---|---|---|
| İhlalin tespiti | Kayıt altına alma, saatini yazma | md. 12 | 72 saatlik yorumun başlangıç noktası bu tarih |
| Kurula bildirim | İhlal Bildirim Formu ile bildirim | md. 12/5 ve 2019/10 kararı | Form eksik doldurulursa süre işlemiş sayılıyor |
| İlgili kişiye bildirim | Doğrudan iletişim; ulaşılamıyorsa uygun yöntem | md. 12/5 ve 2019/10 kararı | 4.800 kişilik liste, 240 saatlik iş demek |
| Gecikme gerekçesi | Bildirimle birlikte açıklama | 2019/10 kararı | Gerekçe kaydı yoksa gecikme savunulamaz |
| İlan | Kurul sitesinde yayın, 60 günle sınırlı | 2025/2451 kararı | Erişilebilir kanıt varsa ilan kaldırılabiliyor |
| İlgili kişi başvurusu | Başvuruları yanıtlama | md. 13 | Yanıt süresi kaçırılırsa ayrı bir ihlal doğuyor |
Bir ayrım burada kritik: kendi LinkedIn profiliniz ele geçirildiğinde veri sorumlusu siz değilsiniz; platformun kendi yükümlülükleri ayrı yürüyor. Şirketin işe alım kutusu ele geçirildiğinde ise veri sorumlusu şirket oluyor, çünkü veriyi toplayan ve saklayan şirket. İki durumun karıştırılması, işe alım kutusu ihlalinde bildirim yükümlülüğünün hiç yerine getirilmemesine yol açıyor. Kutunun kendisinin nasıl korunacağı ve kurumsal e-posta zincirinin nasıl denetleneceği kurumsal e-posta hesabı ele geçirildiğinde ne yapılmalı yazısında ayrıntılı.
Ne zaman bir uzman gerekir, ne zaman gerekmez
Bu olayların büyük kısmı uzman gerektirmiyor ve gereksiz uzman talebi, çoğu zaman dolandırıcılığın ikinci dalgası oluyor. "Hesabınızı kurtarırız" diyen, ödeme isteyen, uzaktan bağlantı programı kurdurmak isteyen üçüncü taraflar, ilk zincirin bıraktığı yerden devam ediyor. Bu yüzden sınırı net çizmek gerekiyor: hangi durumda platformun kendi formu yeterli, hangi durumda dışarıdan bir el gerçekten gerekiyor.
Dört durumda dışarıdan destek anlamlı. Birincisi, şirket sayfasının yöneticiliği devralındı ve platformun kurumsal doğrulama süreci sonuç vermiyor; burada yapılacak iş, doğrulama dosyasını şirket belgeleriyle güçlendirmek. İkincisi, kurumsal kutuya CV ve kimlik verisi sızdı; burada hem KVKK bildirim süreci hem delil zinciri paralel yürümek zorunda. Üçüncüsü, aday zincirinde para kuryeliği tespit edildi ve adayın kendisi fail konumuna geçti; burada hukuki temsil ilk günden gerekli. Dördüncüsü, adli süreç için delil zinciri kurulacak; ekran görüntüsü tek başına yetmiyor, tarih ve kaynak doğrulanabilir olmalı.
Bunların dışında kalan her şey — parola sıfırlama, tek bir profilin temizliği, taklit profil bildirimi, iki adımlı doğrulamanın açılması — platformun kendi akışlarıyla yapılabiliyor. Bu işler için para ödenmesi gerekmiyor; para isteyen bir "kurtarma" hizmeti, çözümün kendisi değil sorunun devamı. Bir kurumun kendi ekibinin yapamayacağı tek şey, olay anında sakin kalıp sırayı korumak; bu da bir araç değil, bir prosedür meselesi.
90 günlük sertleştirme planı
Olay müdahalesi bittiğinde asıl soru şu oluyor: aynı zincir altı ay sonra neden çalışmasın? Bu sorunun cevabı bir ürün satın almak değil, üç aylık bir sıra. Aşağıdaki plan, ölçülebilir çıktıları olan üç dönemden oluşuyor; her satırın bir sahibi ve bir kanıtı var, çünkü sahibi ve kanıtı olmayan madde ilk krizde ertelenen madde oluyor.
| Dönem | İş | Sahip | Kanıt |
|---|---|---|---|
| 0-7 gün | Yönetici listesini envanterle; ayrılmış hesapların yetkisini kaldır | İnsan kaynakları ve bilgi işlem | Tarihli yönetici listesi, kaldırma kaydı |
| 0-7 gün | İşe alım kutusunda yönlendirme kuralı, oturum ve bağlı uygulama kontrolü | Bilgi işlem | Kural listesi ekran görüntüsü, oturum kaydı |
| 0-7 gün | Aktif olay varsa kanıtı topla, sonra temizle | Olay sorumlusu | Zaman damgalı kayıt dosyası |
| 8-30 gün | CV saklama takvimini yaz; hangi belge ne kadar tutulacak | İnsan kaynakları ve hukuk | Onaylı saklama politikası |
| 8-30 gün | İşe alım hesaplarında uygulama tabanlı iki adımlı doğrulama zorunluluğu | Bilgi işlem | Kullanıcı bazlı doğrulama raporu |
| 8-30 gün | Koltuk kullanım raporunu aylık gözden geçirme takvimine al | Satış ve insan kaynakları | İlk ay raporu |
| 31-90 gün | Adaya iletişim kanalı: tek doğrulanmış numara ve adres duyurusu | İletişim | Kariyer sayfasında yayınlanmış iletişim bloğu |
| 31-90 gün | Sahte ilan ve taklit profil bildirim prosedürünü yazılı hale getir | Hukuk | Prosedür dokümanı ve şablon dilekçe |
| 31-90 gün | Tedarikçi ve iş ortağı hesaplarının yetki gözden geçirmesi | Bilgi işlem | Gözden geçirme tutanağı |
| 31-90 gün | Tatlı bir test: kendi ekibinize sahte ilan gönder, kaç kişi fark etti | Güvenlik | Test sonucu ve fark edenlerin oranı |
Son satır planın en öğretici maddesi. Bir kurumun savunmasının gerçek seviyesi, prosedürün kaç sayfa olduğuyla değil, kendi çalışanının sahte bir teklifi kaç dakikada fark ettiğiyle ölçülüyor. Bu testi yılda bir kez yapmak, altı ayda bir yapılan bir eğitimden daha çok şey söylüyor; çünkü ölçtüğü şey bilgi değil, refleks. Aynı mantık tedarikçi tarafında da geçerli: tedarikçi risk rehberi, üçüncü taraf erişimlerinin hangi sorularla denetleneceğini anlatıyor.
Sonuç olarak bu olayların hiçbiri tek bir teknik hata değil, bir yetki ve zamanlama sorunu. Profil ele geçirilmesi, posta kutusu ile hesap arasındaki bağımlılıktan besleniyor; sayfa devralınması, ayrılan çalışanın yetkisinin kalmasından; işe alım dolandırıcılığı ise bir teklifin doğrulanabilir olmamasından. Üçünün de çözümü aynı yerde: kimin neye yetkisi olduğunu bilmek, olay anında kayıt tutmak ve sırayı bozmamak. Bir kurum bu üç şeyi yaptığında zincirin iktisadı bozuluyor, çünkü saldırganın hesabına yazdığı tek kalem olan güven, artık karşılıksız kalmıyor.
Sphnix izleme paneli
Mesajları, konumu, sosyal medya ve etkinlik sinyallerini yetkili bir panelden takip edin.
Sphnix’i dene →İlgili Sphnix özellikleri:
Profesyonel yardıma mı ihtiyacınız var?
Yetkili kurtarma, güvenlik testi ve olay desteği için doğrulanmış etik hackerlarla çalışın.
Hacker kirala →Sorularınız mı var? Uzmanlarımız yardıma hazır.
Ücretsiz danışma için bize ulaşın →Sık sorulan sorular
Önce bağlı posta kutusu. Platformun gönderdiği bütün kurtarma bağlantıları o kutuya gidiyor, kutu saldırgandaysa yeni parola da ona gider. Kutu güvendeyse ikinci adım açık oturumları kapatmak; parola değişikliği tek başına açık bir oturumu sonlandırmıyor. Üçüncü adım parola, dördüncü adım kurtarma e-posta ve telefon bilgisinin kontrolü, beşinci adım kurtarma kodlarının uygulama tabanlı yönteme taşınması.
Genellikle evet, ama kanıtla. Profilin oluşturulma tarihi, daha önce kullandığınız adres ve telefon, ödeme yaptıysanız makbuz, kimlik doğrulaması ve ortak bağlantıların doğrulaması kurtarma dosyasının ana kalemleri. Bu kalemlerin sayısı arttıkça başvurunun kabul edilme olasılığı yükseliyor; tek kalemle yapılan başvuru mükerrer başvuruya dönüşerek süreyi uzatıyor.
İlk iş yayını durdurmak ve kanıtı toplamak: gönderi zaman damgası, yayınlayan yönetici adı, yönetici listesi değişiklik kaydı. Ardından platformun kurumsal doğrulama yoluyla sayfa yönetimini geri istemek gerekiyor; bu dosyada şirket unvanı, vergi bilgisi ve marka tescili işe yarıyor. Kişisel hesap parolasını değiştirmek sayfa yetkisini kaldırmıyor, çünkü sayfa yetkisi ayrı bir kapı.
Altı kontrol: gönderen alan adı, ilanın şirketin kendi kariyer sayfasında yayında olması, görüntülü ve tanıklı görüşme, işe alım uzmanının profil geçmişi, adaydan para istenmemesi ve sosyal güvenlik kaydının teyidi. Dördü birlikte uygulandığında sahtelik olasılığı varsayımsal bir modelde 8,9 kat azalıyor, buna karşılık gerçek tekliflerin üçte biri de eleniyor. Yani kontroller bir eleme aracı, kanıt değil.
Değil. Kurumsal işe alımda ekipman, eğitim, sigorta veya kargo bedeli adaya yüklenmez, adaydan ücret alınmaz. Bu talebin kendisi diğer bütün kontrollerin sonucundan bağımsız olarak zinciri bitirmeye yetiyor. Para talebine ek olarak kimlik fotokopisi, banka bilgisi veya selfie istenmesi, veri toplama aşamasına geçildiğini gösteriyor; bu aşamada TCK 135 ve 136 ayrı birer suç olarak devreye giriyor.
Hayır. Parola sıfırlama, tek profilin temizliği, taklit profil bildirimi ve iki adımlı doğrulamanın açılması platformun kendi akışlarıyla yapılabiliyor ve para gerektirmiyor. Para isteyen, uzaktan bağlantı programı kurdurmak isteyen veya sizden kurtarma kodu isteyen bir taraf, ilk zincirin bıraktığı yerden devam eden ikinci dalga oluyor. Dışarıdan destek yalnızca sayfa yöneticiliğinin geri alınamaması, veri sızıntısı, kurye zinciri veya adli delil zinciri gibi durumlarda anlamlı.
Evet. Başvuru üzerine alınan CV, kimlik fotokopisi, bordro ve sağlık raporu kişisel veri; işe alım kutusunu yöneten şirket veri sorumlusu oluyor. 6698 sayılı Kanun'un 4. maddesi veriyi amaç için gerekli olanla sınırlı tutmayı, 12. maddesi teknik ve idari tedbirleri zorunlu kılıyor. Yılda 4.800 başvuru alan bir kurumda kutu, bir ihlalde 4.800 kişilik bildirim listesi demek; kişi başı üç dakikayla 240 saat, yani 30 iş günü iş.
Kendiniz bulamazsınız ve bulmaya çalışmak riskli. Kimlik tespiti yetkili mercilerin işi; sizin yapabileceğiniz şey kanıtı düzenli tutmak: taklit profilin adresi, ekran görüntüsü, sizinkiyle karıştırıldığını gösteren kayıtlar, mesajı alan kişilerin ifadeleri ve varsa ödeme bilgisi. Bu dosya hem platform bildiriminde hem suç duyurusunda aynı işi görüyor. Taklit profili kendi başınıza kapattırmaya çalışmak, kanıtı kaybetmenin en hızlı yolu.



